Hướng dẫn sử dụng hoá chất khử trùng tiêu độc và tiêm phòng cho đàn vật nuôi vụ xuân hè năm 2026

Hiện nay, thời tiết giai đoạn chuyển mùa vụ xuân hè có nhiều thay đổi: nắng, nóng xen kẽ mưa ẩm làm giảm sức đề kháng của gia súc, gia cầm, đồng thời là điều kiện thuận lợi cho các loại mầm bệnh phát triển và lây lan. Mặt khác, đây là thời điểm người chăn nuôi tái đàn vật nuôi nên số lượng gia súc, gia cầm non chiếm số lượng lớn trong tổng đàn, đây là đối tượng dễ bị nhiễm bệnh do sức đề kháng thấp.

Vì vậy để hạn chế dịch bệnh xảy ra người chăn nuôi cần thực hiện tốt một số lưu ý quan trọng để sử dụng hóa chất khử trùng, tiêm phòng cho đàn vật nuôi như sau:

1. Đối với sử dụng hóa chất khử trùng tiêu độc

1. Đối với hoá chất BENZALDEHYDE

Cách sử dụng:

- Khi không có dịch bệnh (phun phòng dịch): Pha loãng ở tỷ lệ 1/400 - 1/500 (tương đương 20 - 25 ml thuốc pha trong 10 lít nước sạch); phun đều lên chuồng và nền chuồng cho đủ ướt. 01 lít dung dịch pha loãng phun cho 4 – 5 m² nền chuồng (tức là 01 lít dung dịch BENZALDEHYDE pha loãng với 450 lít nước sạch, phun cho 2.000 m² diện tích bề mặt).

- Khi có dịch bệnh (phun chống dịch): Pha loãng ở tỷ lệ 1/250 - 300 (tương đương 33 – 40 ml thuốc pha trong 10 lít nước sạch); phun đều lên chuồng và nền chuồng cho đủ ướt. 01 lít dung dịch pha loãng phun cho 2 – 3 m² nền chuồng sau khi dọn vệ sinh sạch (tức là 01 lít dung dịch BENZALDEHYDE pha loãng với 300 lít nước sạch, phun cho 900 m² diện tích bề mặt).

- Tiêu độc phương tiện vận chuyển: sát trùng lò ấp, máy ấp trứng: 20ml thuốc sát trùng BENZALDEHYDE pha trong 10 lít nước sạch, phun đều lên xe vận chuyển, lò ấp, máy ấp.

- Khử trùng trứng: 10ml thuốc sát trùng BENZALDEHYDE pha trong 10 lít nước sạch.

- Khử trùng nước: 5ml thuốc/ 10 lít nước.

- Tiêu độc xác súc vật chết: phân súc vật, hố sát trùng: 70ml thuốc sát trùng BENZALDEHYDE pha trong 10 lít nước sạch, phun ướt đều xác súc vật chết, phân súc vật.

b. Đối với hóa chất FORBENCID

Cách sử dụng:

- Pha theo tỷ lệ chỉ định, phun xịt lên nền, chuồng:

+ Khi không có dịch bệnh (phun phòng dịch): Pha loãng FORBENCID theo tỷ lệ 1/200; 01 lít dung dịch đã pha phun cho 7-8 m² nền, (tức là 01 lít dung dịch FORBENCID pha loãng với 200 lít nước sạch, phun cho 1.600 m² diện tích bề mặt); 3-4 ngày phun lại 01 lần.

+ Khi có dịch bệnh (phun chống dịch): Pha loãng FORBENCID theo tỷ lệ 1/100; 01 lít dung dịch đã phan phun cho 7-8 m² nền (tức là 01 lít dung dịch FORBENCID pha loãng với 100 lít nước sạch, phun cho 800 m² diện tích bề mặt).

- Tiêu độc phương tiện vận chuyển: sát trùng lò ấp, máy ấp trứng: Pha loãng 01 lít thuốc trong 150 lít nước sạch, phun đều lên phương tiện vận chuyển, lò ấp, …

- Khử trùng không khí: Pha loãng 01 lít FORBENCID trong 200 lít nước. Dùng máy phun sương phun 01 lít dung dịch đã pha cho 150 m³ không khí (tương đương khoảng 1.500 m² bề mặt).

- Khử trùng hố phân, chất thải nông nghiệp gây ô nhiễm, khử trùng nấm mốc trong phân gia súc, gia cầm và các chất thải nông nghiệp: Pha 1 lít FORBENCID với 50 lít nước sạch, phun ướt đẫm.

- Khử trùng lò ấp, máy ấp trứng: 10 ml thuốc pha với 3 lít nước sạch, phun đều lên lò ấp.

- Khử trùng nơi chế biến thịt và sữa: Pha loãng FORBENCID theo tỷ lệ 1/500-1/200 (01lít thuốc sát trùng pha với 200-500 lít nước sạch); dùng 01 lít dung dịch đã pha phun ướt đẫm nơi chết biến thịt và sữa.

* Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng hóa chất khử trùng, tiêu độc:

- Đọc kĩ hướng dẫn sử dụng hóa chất khử trùng, tiêu độc trước khi dùng.

- Bảo quản hóa chất khử trùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất ghi trên nhãn mác.

- Người tham gia vệ sinh tiêu độc, khử trùng, tiêu độc, trước và sau phải tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch bệnh nhằm hạn chế lây lan dịch bệnh.

2. Tiêm phòng cho gia súc, gia cầm vụ xuân hè:

a. Các loại vắc xin tiêm:

Đối với Trâu, Bò tiêm phòng các bệnh Lở mồm long móng (LMLM), Tụ huyết trùng (THT), Viêm da nổi cục (VDNC)...

Đàn Dê: tiêm phòng các bệnh LMLM, THT, và đậu dê

Đối với lợn tiêm phòng bắt buộc các bệnh: LMLM, Dịch tả, THT cho tất cả các loại lợn; riêng lợn nái và đực giống tiêm phòng thêm bệnh Tai xanh. Ngoài ra tiêm phòng 1 số bệnh khác như Phó thương hàn, Suyễn, Viêm phổi truyền nhiễm, Giả dại, các bệnh tiêu chảy do Ecoli...

Đối với đàn chó mèo: Tiêm phòng bắt buộc bệnh Dại, ngoài ra tiêm phòng 1 số bệnh khác như Care, Parvovirus...

Đối với đàn gà, chim cút: Tiêm phòng bắt buộc bệnh Cúm gia cầm (CGC), bệnh Niu cát xơn, ngoài ra tiêm 1 số bệnh khác như Gumboro, Đậu gà, Viêm phế quản truyền nhiễm (IB), Viêm thanh khí quản (ILT)...

Đối với đàn ngan, vịt: Tiêm phòng bắt buộc bệnh Cúm gia cầm (CGC), bệnh Dịch tả vịt ngan, ngoài ra tiêm 1 số bệnh khác như Viêm gan virus, bệnh Reovirus trên vịt....

b.  Kỹ thuật và quy trình thực hiện:

- Nhiệt độ bảo quản vắc xin: Luôn duy trì ở mức 2 đến 8⁰C (ngăn mát tủ lạnh). Tránh ánh nắng trực tiếp vì tia UV có thể làm bất hoạt vắc-xin sống.

- Vận chuyển: Sử dụng phích đá hoặc hộp xốp chuyên dụng, chèn chặt để tránh va đập làm vỡ lọ.

- Thao tác tiêm phòng: Chỉ tiêm cho những con hoàn toàn khỏe mạnh. Không tiêm cho vật nuôi đang ốm, quá gầy yếu hoặc gia súc sắp đẻ/vừa đẻ.

- Vị trí tiêm: Gia súc: Thường tiêm bắp thịt ở cổ hoặc đùi.

 Gia cầm: Tiêm dưới da cổ hoặc bắp lườn (ức). Với gà con có thể dùng phương pháp nhỏ mắt, mũi hoặc phun sương.

- Vệ sinh: Sát trùng mũi kim và vị trí tiêm bằng cồn 70⁰. Thay kim tiêm định kỳ (sau khoảng 10-15 con) để tránh lây nhiễm chéo.

c. Chăm sóc sau tiêm và phòng bệnh tổng hợp

Tiêm phòng là "lá chắn" quan trọng, nhưng cần kết hợp với chế độ chăm sóc tốt để tăng khả năng đáp ứng miễn dịch.

+ Theo dõi: Quan sát đàn vật nuôi trong 2-3 giờ sau tiêm để kịp thời xử lý các phản ứng sốc phản vệ (nếu có).

+ Bổ sung dinh dưỡng: Trong những ngày nắng nóng, pha thêm Vitamin C, điện giải (B-complex) vào nước uống để giảm stress và tăng sức đề kháng.

+ Vệ sinh chuồng trại: Định kỳ phun thuốc sát trùng (Iodine, vôi bột...) xung quanh khu vực nuôi ít nhất 1 lần/tuần. Phát quang bụi rậm để diệt vật trung gian truyền bệnh như ruồi, muỗi, ve.

Lưu ý: Đối với vắc-xin đã pha (như Dịch tả lợn, Tai xanh), nên sử dụng hết trong vòng 2-4 giờ. Nếu thừa phải tiêu hủy đúng quy định, tuyệt đối không để lại cho ngày hôm sau./.